Lãi suất liên ngân hàng đảo chiều tăng, thị trường tài chính chịu áp lực

Thị trường tài chính Việt Nam đang ghi nhận những biến động đáng chú ý khi Lãi suất liên ngân hàng bất ngờ tăng mạnh, có thời điểm chạm ngưỡng 8%/năm. Diễn biến này phản ánh áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, đồng thời cho thấy sự linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Lãi suất liên ngân hàng bật tăng mạnh

Trong những phiên giao dịch gần đây, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng – nơi các ngân hàng vay mượn vốn ngắn hạn lẫn nhau – đã tăng nhanh trở lại sau giai đoạn hạ nhiệt. Mức lãi suất qua đêm có thời điểm lên tới khoảng 8%/năm, cao hơn đáng kể so với mặt bằng trước đó.

Trước đó không lâu, lãi suất liên ngân hàng từng giảm sâu xuống quanh 3–5%/năm nhờ các biện pháp điều tiết thanh khoản của NHNN. Tuy nhiên, sự đảo chiều tăng nhanh cho thấy dòng tiền trong hệ thống ngân hàng đang có dấu hiệu căng thẳng trở lại.

Đáng chú ý, từ đầu năm 2026, thị trường tiền tệ đã chứng kiến những biến động mạnh khi lãi suất liên ngân hàng từng vọt lên tới 17–20%/năm trong một số thời điểm, phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn rất lớn.

Nguyên nhân: Áp lực thanh khoản và nhu cầu vốn gia tăng

Các chuyên gia tài chính cho rằng, việc lãi suất liên ngân hàng tăng trở lại xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết là nhu cầu vốn ngắn hạn của các ngân hàng gia tăng trong bối cảnh tín dụng phục hồi và dòng tiền luân chuyển mạnh trong nền kinh tế.

Bên cạnh đó, việc NHNN thực hiện các nghiệp vụ hút tiền về cũng khiến thanh khoản hệ thống bị thu hẹp tạm thời. Trong một số giai đoạn, nhà điều hành đã hút ròng hàng chục nghìn tỷ đồng khỏi hệ thống, qua đó làm giảm lượng tiền sẵn có trên thị trường liên ngân hàng.

Lãi suất liên ngân hàng đảo chiều tăng, thị trường tài chính chịu áp lực

Ngoài ra, mặt bằng lãi suất huy động tại các ngân hàng thương mại cũng đang có xu hướng tăng trở lại, với nhiều mức lãi suất tiền gửi lên tới 8–8,5%/năm ở các kỳ hạn dài. Điều này tạo áp lực chi phí vốn và góp phần đẩy lãi suất trên thị trường liên ngân hàng đi lên.

NHNN can thiệp bằng bán ngoại tệ có kỳ hạn

Trước diễn biến lãi suất liên ngân hàng tăng nhanh, NHNN đã có động thái can thiệp nhằm ổn định thị trường. Một trong những công cụ được sử dụng là bán ngoại tệ có kỳ hạn, qua đó gián tiếp hút bớt tiền đồng khỏi hệ thống.

Biện pháp này không chỉ giúp điều tiết thanh khoản mà còn góp phần ổn định tỷ giá trong bối cảnh thị trường tài chính quốc tế có nhiều biến động. Việc sử dụng đồng thời nhiều công cụ như thị trường mở (OMO) và giao dịch ngoại tệ cho thấy sự chủ động và linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ.

Trước đó, NHNN cũng từng bơm ròng hàng chục nghìn tỷ đồng vào hệ thống để hạ nhiệt lãi suất liên ngân hàng khi thị trường căng thẳng. Điều này cho thấy cơ quan quản lý luôn theo sát diễn biến thị trường để có phản ứng kịp thời.

Tác động đến thị trường tài chính và ngân hàng

Việc lãi suất liên ngân hàng tăng cao có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính. Khi chi phí vốn ngắn hạn tăng, các ngân hàng có thể phải điều chỉnh lãi suất huy động và cho vay để cân đối nguồn vốn.

Hiện nay, lãi suất cho vay trên thị trường vẫn duy trì quanh mức 8,5–9%/năm đối với các khoản vay phổ biến. Tuy nhiên, nếu áp lực thanh khoản kéo dài, mặt bằng lãi suất cho vay có thể chịu áp lực tăng trong thời gian tới.

Đối với doanh nghiệp, điều này đồng nghĩa với chi phí vay vốn cao hơn, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Trong khi đó, người gửi tiền có thể hưởng lợi khi lãi suất huy động tiếp tục tăng.

Triển vọng lãi suất trong thời gian tới

Các chuyên gia nhận định, lãi suất liên ngân hàng có thể tiếp tục biến động trong ngắn hạn, phụ thuộc vào diễn biến thanh khoản hệ thống và chính sách điều hành của NHNN.

Trong bối cảnh kinh tế đang phục hồi, nhu cầu tín dụng tăng cao, áp lực lên thị trường tiền tệ vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, với các công cụ điều hành linh hoạt, NHNN được kỳ vọng sẽ kiểm soát tốt mặt bằng lãi suất, tránh những biến động quá lớn gây ảnh hưởng đến ổn định kinh tế vĩ mô.