Xuất khẩu xăng của Nga bị siết chặt từ 1/4: Thị trường năng lượng toàn cầu trước nguy cơ biến động mạnh

Động thái này không chỉ tác động đến thị trường xăng dầu nội địa Nga mà còn có thể làm thay đổi cán cân cung – cầu nhiên liệu trên toàn cầu, nhất là khi khu vực Trung Đông vẫn đang đối mặt với nhiều bất ổn.

Nga hạn chế xuất khẩu xăng để ổn định thị trường nhiên liệu trong nước

Theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Alexander Novak, Nga sẽ áp dụng lệnh cấm xuất khẩu xăng bắt đầu từ ngày 1/4 và dự kiến kéo dài đến hết tháng 7. Đây là một trong những biện pháp mạnh tay nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu trong nước, trong bối cảnh giá xăng dầu có dấu hiệu tăng trở lại.

Thực tế, Nga không phải lần đầu tiên áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu xăng dầu. Trong những năm gần đây, quốc gia này đã nhiều lần điều chỉnh chính sách nhằm kiểm soát giá nhiên liệu nội địa và tránh nguy cơ thiếu hụt. Đặc biệt, trong năm 2025, một số khu vực tại Nga đã ghi nhận tình trạng khan hiếm xăng, xuất phát từ nhu cầu tiêu thụ tăng cao theo mùa và các tác động từ xung đột quân sự.

Nga siết chặt xuất khẩu xăng từ ngày 1/4

Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng lọc dầu đã khiến sản lượng chế biến bị gián đoạn cục bộ, từ đó ảnh hưởng đến nguồn cung xăng dầu. Trong bối cảnh đó, việc tạm dừng xuất khẩu xăng được xem là giải pháp cần thiết để bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia.

Dù vậy, Nga vẫn duy trì sản lượng chế biến dầu thô ở mức tương đương năm trước, nhằm đảm bảo cân đối giữa nhu cầu trong nước và khả năng cung ứng. Theo số liệu từ ngành năng lượng, trong năm 2025, Nga đã xuất khẩu gần 5 triệu tấn xăng, tương đương khoảng 117.000 thùng mỗi ngày — con số cho thấy vai trò không nhỏ của nước này trong thị trường nhiên liệu toàn cầu.

Thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực từ Nga và Trung Đông

Việc Nga tạm dừng xuất khẩu xăng diễn ra trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm của thị trường năng lượng. Xung đột tại Trung Đông đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu mỏ, đặc biệt tại eo biển Hormuz — tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu toàn cầu.

Sự kết hợp giữa căng thẳng tại Trung Đông và chính sách hạn chế xuất khẩu xăng từ Nga đang tạo ra áp lực lớn đối với nguồn cung nhiên liệu. Điều này khiến giá xăng dầu trên thế giới có xu hướng biến động mạnh, buộc nhiều quốc gia phải tìm kiếm nguồn cung thay thế hoặc sử dụng dự trữ chiến lược.

Trong một diễn biến liên quan, Mỹ đã tạm thời nới lỏng một số hạn chế đối với dầu mỏ Nga bằng cách cấp phép trong 30 ngày cho các giao dịch liên quan đến lượng dầu đã được vận chuyển trước đó. Quyết định này nhằm bổ sung nguồn cung ngắn hạn cho thị trường, góp phần hạ nhiệt giá năng lượng đang leo thang.

Ước tính có khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm trên biển và có thể được đưa vào thị trường trong thời gian ngắn nhờ chính sách này. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đây chỉ là giải pháp tạm thời, không đủ để bù đắp sự thiếu hụt kéo dài nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang.

Bên cạnh đó, Mỹ và các quốc gia thành viên Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng đã lên kế hoạch giải phóng hàng trăm triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Động thái này nhằm đảm bảo nguồn cung nhiên liệu cho thị trường toàn cầu, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực từ các gián đoạn nguồn cung.

Tuy nhiên, việc can thiệp bằng dự trữ chỉ mang tính ngắn hạn. Về dài hạn, thị trường vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ các quốc gia sản xuất chủ chốt như Nga và các nước Trung Đông. Do đó, bất kỳ thay đổi nào trong chính sách xuất khẩu xăng dầu của các quốc gia này đều có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.